Het Eureka-lijstje

Elke week beschrijf ik een nieuw ritueel voor meer creativiteit en betekenis in je dagelijkse werk.
Je kent het wel, zo'n lampje met een paar lichtstraaltjes eromheen. Een idee. Een geweldig inzicht. Eureka! Misschien staat het wel voor dat alles veranderende idee of het geniale inzicht dat iemands leven voorgoed veranderde. Maar dit soort Eureka-momenten komt meestal niet in één keer. Ze zijn vaak (zo niet altijd) het resultaat van bergen werk, inzet en vele kleine ideeën of ontdekkingen. Neem nu bijvoorbeeld de evolutietheorie van Charles Darwin. Die ontdekking was heus geen plotseling inzicht, maar het resultaat van onnavolgbaar onderzoek en uiterst nauwkeurige aantekeningen in notitieboekjes. Toch doet een idee zich vaak voor als een plotseling inzicht met een bepaalde mate van urgentie. Je hebt het gevoel dat je meteen in actie moet komen óf je laat het en je besteedt er verder geen aandacht aan. Maar beide zijn niet bevorderlijk voor je creativiteit. De middenweg is dat wel. Dat is door er ontvankelijk voor te zijn en ze op te schrijven, want goede ideeën hebben vaak jaren tot decennia nodig om tot rijping te komen. En door ze op te schrijven kun je dat proces faciliteren. Zo'n creatieve gewoonte kan er als volgt uit zien:
  • Spreek elk idee in op je smartphone (of een notitie-app zoals Evernote) zodat je het niet vergeet.
  • Zet ze in een lijst in chronologische volgorde (ik doe het in Excel).
  • Periodiek plan je een moment in om deze lijst door te nemen. Doe de frequentie naar eigen inzicht. Eén keer per 3 maanden kan voldoende zijn.
  • Kijk naar connecties met andere ideeën en kijk naar de connectie met je leven. Welke ideeën hebben op dit moment waarde in jouw leven?
Schrijver Steven Johnson, auteur van Where Good Ideas Come From, beschrijft deze eenvoudige methode in zijn artikel The Spark File. Het is eenvoudig en doeltreffend. Als ik terug kijk realiseer ik me vaak hoe de ideeën zich al hebben gevormd in tastbare resultaten, zoals bijvoorbeeld deze reeks creatieve rituelen. Filmmaker (en auteur van Catching the Big Fish) David Lynch schrijft dat je ideeën niet maakt, maar (ont)vangt. Precies dat doe je met zo'n ideeënlijst. Ideeën zijn puzzelstukjes of fragmenten, ze zijn tegelijkertijd klein én (in potentie) groot. Als je er ontvankelijk voor bent en je blijft trouw aan die subtiele ingevingen dan volgt de rest. Maar schrijf ze op!
You fall in love with the first idea, that little tiny piece. And once you've got it, the rest will come in time. - David Lynch
En dan zijn die kleine, vaak eenzame en koppige, ideeën ook weer op zoek naar soortgenoten, zoals schrijver Elizabeth Gilbert schrijft in Big Magic. Ideeën zijn samenwerkingspartners die een tijdje aan je deur blijven kloppen. Laat ze binnen en vertrouw hun aanwezigheid.