Pianospelen en geen piano? Geen probleem!

Wist je dat je geen piano nodig hebt om piano te leren spelen? Het kan ook zonder. Bijvoorbeeld als je nog geen piano hebt en je net begint. Of als je wel een piano hebt en bepaalde vaardigheden beter en sneller onder de knie wilt krijgen, zoals vingervaardigheden.

Voor een leerling die laatst op vakantie ging, kwam ik deze leuke en buitengewoon goede korte lessen tegen van pianist Christiaan Kuyvenhoven. Ideaal voor op vakantie, tijdens een saaie les op school, onderweg, aan de keukentafel, bij de stoplichten, bij het eten, voor het slapen gaan, kortom er is geen moment wanneer je niet kunt oefenen.

Pianospelen zonder piano door pianist Christiaan Kuyvenhoven:

Les 1 gaat over de basishouding achter de piano, de nummers van de vingers, de houding van de arm en het optillen van de vingers (inderdaad het optillen en weer laten vallen van de vingers)
Les 2 gaat over het maken van accenten (en waarbij je de vingers een extra zetje geeft)
Les 3 gaat over het oefenen van vingerpatronen (en daar kun je helemaal op los gaan), aan het einde een opdracht om zelf vingerpatronen uit te vogelen (creativiteit troef)

Mijn kat speelt met mij dit spel

“We doen alsof we vanmiddag voor een paar vrienden gaan spelen en onze bladmuziek zijn vergeten …”, zeg ik wel eens tegen leerlingen die ik wil prikkelen om los te komen van bladmuziek. Want als we minder gaan lezen, gaan we meer luisteren én doen we een beroep op ons geheugen.

We gaan dan aan de slag en één van de spelregels die ik erbij geef is dat er een hulplijn is die 24/7 paraat staat (zonder wachtrij) en altijd ingeschakeld kan worden voor vragen.

Mijn kat speelt dit spel soms ook met mij.

Vorige week nog bij het oefenen van dit pareltje (Mazurka) van Chopin. De eerste pagina? Die ken je toch wel uit je hoofd?

Een simpele truc die ook goed werkt om jezelf uit te dagen meer uit het hoofd te spelen is om de bladmuziek links of rechts van je te leggen (dus niet pal voor je op de lessenaar!). Begin met spelen en wanneer je het even niet weet, kijk je gewoon even opzij naar de partituur. Dan ga je weer verder.

Je krijgt ook een beter gevoel voor de passages die nog werk nodig hebben. Of voor de passages die je al kent, zoals die eerste pagina!

Morning Pages 2.0

Elke week beschrijf ik een nieuw ritueel voor meer creativiteit en betekenis in je dagelijkse leven en werk.

Eerder schreef ik over een ochtendritueel dat bekend staat als Morning Pages. Ik ken aardig wat mensen die hiermee bekend zijn of die het ook daadwerkelijk doen. Mocht je er nog niet bekend mee zijn, lees dan mijn eerder post over Morning Pages. Voor degene die er al bekend mee zijn, wil ik hier een aanvulling delen. Ik noem het Morning Pages 2.0.

“Morning Pages 2.0” verder lezen

Jij bent de held in jouw verhaal

Als we ieder mensenleven zien als een verhaal, welke rol speel jij dan? Ben je de hoofdpersoon? Of houd je van iets meer bescheidenheid? Maar stel als wij allemaal de hoofdpersoon zijn in ons eigen verhaal, en jij de held bent? Dan wordt de vraag anders: Welk pad bewandel je? Waar bevind je je op dit pad?

Laten we er even van uit gaan, dat wij allemaal hoofdrolspelers zijn in ons eigen verhaal. We zijn allemaal helden. 

“Jij bent de held in jouw verhaal” verder lezen

Vaardigheid

Hoe zou het zijn als je iedere dag kunt werken aan de dingen die je op de lange termijn vooruit helpen? Hoe zou het zijn als je iedere dag met een voldaan gevoel terugkijkt op de dag, omdat de dingen bijdragen aan de richting die je hebt uitgezet? Voor de meesten van ons, inclusief mezelf, is dat eerder een uitdaging dan een vanzelfsprekendheid.

“Vaardigheid” verder lezen

Archetypisch

Soms als je even geen raad weet en je loopt ergens in vast of je wilt een keuze maken, kan het soms helpen een beetje advies te krijgen. Je vraagt misschien hulp aan een vriend of vriendin, een familielid of collega. Maar wat als die ander even geen tijd heeft of als je het eigenlijk zelf wilt?

Misschien heb je wel eens in gedachten advies hebt gevraagd: ‘Wat zou mijn beste vriend(in) mij antwoorden?’ of ‘Hoe zou die fijne collega die ik zo waardeer het aanpakken?’ Soms hoef je helemaal niet om advies te vragen: je denkt aan iemand en je vraagt in gedachten om advies. Herkenbaar?

“Archetypisch” verder lezen

Verwonderlijstje

Elke week beschrijf ik een nieuw ritueel voor meer creativiteit en betekenis in je dagelijkse leven en werk.

Hoe kun je meer betovering, nieuwsgierigheid en creativiteit in je leven vinden? Die vraag stond centraal in een online workshop (The School of Life) met schrijver Elizabeth Gilbert, waar ik twee weken geleden aan deelnam. Ik las zo’n 4 jaar geleden haar boek Big Magic, waar ze reflecteert op haar eigen creatieve proces. Het is één van de meest integere en persoonlijke boeken die ik ken over dit onderwerp.

“Verwonderlijstje” verder lezen

Stemmingswisselingen

Iedereen kent wisselingen in energie- en aandachtsniveau’s. Wat je in de ochtend gemakkelijk gedaan krijgt, kan je in de middag meer tijd en energie kosten. En andersom kan het ook zijn dat afspraken je in de middag beter afgaan dan in de ochtend, omdat je dan misschien meer naar buiten gericht bent.

“Stemmingswisselingen” verder lezen

Vleesch noch visch

Soms overweldigde het me, maar ik kon er destijds ook een gevoel van trots aan ontlenen. Ze komen en gaan.

Ik heb het over ideeën.

Of nou ja, iets waarvan ik vroeger dacht dat het ideeën waren.

Als ik iemand spreek die vertelt dat het soms wat overweldigt, vraag ik me af of we het dan over ideeën hebben of over iets anders. En soms vraag ik: “Vind je het frustrerend of inspirerend?”

“Vleesch noch visch” verder lezen

Vind je creativiteitskillers

Elke week beschrijf ik een nieuw ritueel voor meer creativiteit en betekenis in je dagelijkse leven en werk.

Als je met meer voldoening meer gedaan wilt krijgen, dan kan het helpen om je dagelijkse gewoonten eens te observeren. Hoe ziet jouw dag er doorgaans uit? Waar krijg je energie van en waar loopt je energie weg? Wat helpt jou te focussen? En wat zijn juist afleiders? Kun je helpende gewoonten en rituelen ontwikkelen?

“Vind je creativiteitskillers” verder lezen

Ken je brein

Als je jouw effectiviteit en creativiteit wilt verhogen helpt het om iets te weten over je eigen brein. Veel van wat we doen wordt vanuit je onderbewuste bepaald. De wetenschap vertelt ons dat ons brein constant op zoek is naar de weg van de minste weerstand. Zo ontstaan gewoontes waar we ons soms nauwelijks bewust van zijn omdat ze zo natuurlijk aanvoelen. Onderzoekers aan de Duke University ontdekten dat ons gedrag voor 40% bepaald wordt door gewoonten. 

“Ken je brein” verder lezen

Reflecteren is leren

Elke week beschrijf ik een nieuw ritueel voor meer creativiteit en betekenis in je dagelijkse leven en werk.

Door iedere dag even stil te staan en te reflecteren op je taken van die dag, krijg je meer helderheid en zie je beter waar er ruimte is voor verbetering. Geïnspireerd op een tip van ondernemer en schrijver Jocelyn Glei, reserveerde ik afgelopen week iedere dag 15 minuten om te reflecteren op mijn werk.

“Reflecteren is leren” verder lezen

Het kunstenaarsafspraakje

Elke week beschrijf ik een nieuw ritueel voor meer creativiteit en betekenis in je dagelijkse leven en werk.

Wie aan creativiteit denkt, zal misschien allereerst denken aan dingen die geproduceerd of gecreëerd worden. Maar je systeem van de juiste voeding voorzien is minstens zo belangrijk – zo niet belangrijker – om überhaupt iets goeds tot stand te kunnen brengen.

“Het kunstenaarsafspraakje” verder lezen

Combineerspel

Elke week beschrijf ik een nieuw ritueel voor meer creativiteit en betekenis in je dagelijkse werk.

Ons brein wordt wel eens in tweeën verdeeld. Er bestaat zoiets als een talige en controlerende helft en een meer beeldende en associatieve helft. Links en rechts. Bewust en onderbewust. Rationeel en intuïtief.

“Combineerspel” verder lezen

Optekenen

Elke week beschrijf ik een nieuw ritueel voor meer creativiteit en betekenis in je dagelijkse leven en werk.

Iets wat ik bij vlagen doe is het bijhouden van notitieboekjes. Ik heb tal van kleine notitieboekjes voor bepaalde activiteiten, zoals interviews, workshops of trainingen. Alles wat ik de moeite waard vind schrijf ik op. Vroeger had ik zulke boekjes voor de dag – alles wat mijn aandacht had kwam er in te staan. Die boekjes hadden een bepaalde rommeligheid. Net zo rommelig als het leven soms kan zijn, weerspiegelden deze boekjes precies dat: het leven.

“Optekenen” verder lezen

Breinvakantie

Elke week beschrijf ik een nieuw ritueel voor meer creativiteit en betekenis in je dagelijkse leven en werk.

Mijn brein houdt van afwisseling. Na een uitdagende klus heeft het downtime nodig. En daarna vraagt het weer om een kluif. Mijn brein houdt dus van ritme, enerzijds voorspelbaar en dan weer een verrassende onvoorspelbaarheid. Net zoals muziek een prettige afwisseling is van klanken en stiltes, patronen en onderbrekingen, zo snakt mijn brein naar een prettig ritme.

“Breinvakantie” verder lezen

Blindtekenen

Elke week beschrijf ik een nieuw ritueel voor meer creativiteit en betekenis in je dagelijkse leven en werk.

Ik heb van die periodes dat ik weer aan het tekenen sla. Ik doe het meestal als start van de dag of als tussendoortje en soms vind ik het prettig om gewoon te experimenteren met iets nieuws. Tekenen kan je uit de drukte van de dag halen, of misschien beter: de drukte van de geest. Want het is vooral de geest die je de drukte doet ervaren.

“Blindtekenen” verder lezen

Dooon’t Do It

Elke week beschrijf ik een nieuw ritueel voor meer creativiteit en betekenis in je dagelijkse leven en werk.

Het was één van de eerste dingen die ik in mijn jonge jaren leerde tijdens tekenlessen: de kunst van het weglaten. Het is een universeel principe. Het geldt niet alleen voor een tekening, een compositie, een kunstwerk of een boek, het geldt net zo goed voor de compositie van je leven, het jaar, de maand of de dag. Deze gaan er vaak beter uitzien als je dingen weglaat.

“Dooon’t Do It” verder lezen

Eén-woordmantra

Elke week beschrijf ik een nieuw ritueel voor meer creativiteit en betekenis in je dagelijkse leven en werk.

Ik gebruik mijn beeldscherm soms voor reminders. Vroeger plakte ik post-its met taken en acties (wat overigen niet heel goed leek te werken). Ik ververste het namelijk niet dagelijks (terwijl mijn taken dat wel deden), dus werden het later opbeurende zinnen. En weer iets later werden het één-woordmantra’s.

“Eén-woordmantra” verder lezen

Het drempelritueel

Elke week beschrijf ik een nieuw ritueel voor meer creativiteit en betekenis in je dagelijkse leven en werk.

Vorig jaar reisde ik door Thailand en bezocht ik natuurlijk ook de prachtige tempels. Wat me altijd stil deed staan waren de ingangen en doorgangen met veelkleurige monsters en drakenkoppen, bedoeld om de boze geesten buiten te houden. Die rijkgedecoreerde en ambachtelijk vervaardigde toegangen benamen mij regelmatig de adem. Hoeveel aandacht en tijd is er voor nodig om zoiets te maken?

“Het drempelritueel” verder lezen

Vraagkracht

Elke week beschrijf ik een nieuw ritueel voor meer creativiteit en betekenis in je dagelijkse leven en werk.

Nieuwsgierigheid is één van mijn drijfveren. Misschien niet een nieuwsgierigheid naar alles, maar wel naar veel en vooral naar verdieping. Het geeft me de brandstof om vooruit te kunnen. En nieuwsgierigheid kan niet zonder focus. Des te meer focus ik kan opbrengen des te meer leer ik en des te meer voldoening iets mij geeft.

“Vraagkracht” verder lezen

Het Eureka-lijstje

Elke week beschrijf ik een nieuw ritueel voor meer creativiteit en betekenis in je dagelijkse leven en werk.

Je kent het wel, zo’n lampje met een paar lichtstraaltjes eromheen. Een idee. Een geweldig inzicht. Eureka! Misschien staat het wel voor dat alles veranderende idee of het geniale inzicht dat iemands leven voorgoed veranderde. Maar dit soort Eureka-momenten komt meestal niet in één keer.

“Het Eureka-lijstje” verder lezen

De Hemingway-brug

Elke week beschrijf ik een nieuw ritueel voor meer creativiteit en betekenis in je dagelijkse leven en werk.

Katten zijn misschien wel de beste inspirators die je in huis kunt nemen. Tenminste volgens de meeste schrijvers. Het geldt zeker voor Ernest Hemingway, die van een speciaal soort kat hield. Hemingway heeft ons ook een ander idee gegeven, namelijk hoe je je creatieve reserves op peil houdt.

“De Hemingway-brug” verder lezen

Eén zin per dag

Elke week beschrijf ik een nieuw ritueel voor meer creativiteit en betekenis in je dagelijkse leven en werk.

Schrijver Gretchen Rubin vertelt in haar blog waarom ze ooit een ritueel maakte van één zin per dag. Gealarmeerd door de gedachte hoe weinig ze eigenlijk onthield van haar verleden ontstond het idee om dagelijkse herinneringen op te schrijven. Maar de gebruikelijke manier van een journal leek haar wat intimiderend en tijdrovend, waardoor ze besloot de eenvoudige versie ervan te doen.

“Eén zin per dag” verder lezen

Clusterschrijven

Elke week beschrijf ik een nieuw ritueel voor meer creativiteit en betekenis in je dagelijkse leven en werk.

Eén van mijn favoriete schrijvers over creativiteit Austin Kleon noemt zichzelf ‘a writer who draws’ en vertelt in één van zijn lezingen hoe bij hem schrijven over ging in tekenen: “My notebooks became a little bit more visual. I found out that thing called clustering, which I learned from Janet Burroway.”

“Clusterschrijven” verder lezen

De piekerlijst

“No 8. Worry” op een to-dolijstje van Johnny Cash

Elke week beschrijf ik een nieuw ritueel voor meer creativiteit en betekenis in je dagelijkse leven en werk.

Johnny Cash zei het al (of althans één van zijn to-dolijstjes doet dit vermoeden) dat we ons wat vaker zorgen mogen maken. Niet dat we dat niet doen – zeker niet in de huidige tijd – maar dit als actiepunt opnemen op je dagelijkse lijstje met dingen die je wilt doen vind ik geen slecht idee.

“De piekerlijst” verder lezen

Morning Pages

Elke week beschrijf ik een nieuw ritueel voor meer creativiteit en betekenis in je dagelijkse leven en werk.

Auteur en schrijver van The 4-Hour Work Week Tim Ferriss noemt het de meest kosteneffectieve therapie die hij ooit heeft ontdekt. Hij schrijft in zijn blog dat hij, als onderdeel van zijn ochtendroutine, een meditatieve oefening zocht die creatief is in plaats van consumerend. Hij ontdekte de Ochtendpagina’s (Morning Pages) van schrijver en filmmaker Julia Cameron.

“Morning Pages” verder lezen